Overslaan en naar de inhoud gaan

 

Gastcolumn juli 2020: Jacob Vis 

Schoorlse Duinen

 

 

 

 

 


Jacob Vis is voormalig bosbeheerder bij Staatsbosbeheer en woont in Kampen. Hij is de auteur van meer dan 20 thrillers, waarvan de laatste De Borneodeal vorig najaar. Het laatste boek hoort bij een vierluik met Indië-romans waarvan er drie eerder bij uitgeverij Conserve verschenen: Tandem, Moerta en Merdeka!   In Tandem schrijft Jacob over zijn grootvader die planter was op Sumatra, zijn grootmoeder was Moerta, die een van de eerste vrouwelijke artsen was in Nederlands-Indië en zich voor de Papoea’s moest uitkleden tot ze geloofden dat hun nieuwe huisarts een vrouw bleek. Ze kreeg het hoofd mee van haar voorganger Dijkstra, van wie de rest in de kookpot was beland. In Merdeka! kiest Vis de kant van de Indonesische vrijheidsstrijders tijdens de Politionele Acties.

Tijdens de hoorzitting bij Provinciale Staten, bij behandeling van het Burgerinitiatief heeft de voormalige bosbeheerder van SBB een vurig pleidooi gehouden voor het behoud van de Schoorlse bossen, met name de Zwarte Dennen en nu doet hij het nog een keer op dezelfde manier: ’Black lives mater!’


Zwarte dennen

Honderd jaar geleden waren de Schoorlse Duinen een kaal en onherbergzaam gebied waarin zandstormen voor een hoop overlast zorgden in de aangrenzende dorpen Bergen, Bergen aan Zee, Schoorl en Groet. Na elke zandstorm moesten de inwoners een dikke laag zand van hun daken en uit hun tuinen scheppen en daar kregen ze schoon genoeg van. De beste manier om het zand te beteugelen was het te beplanten met bomen, maar de vraag was: welke bomen? De bodem was zo schraal en droog dat er maar heel weinig boomsoorten zouden kunnen groeien. De inheemse grove den die als proef werd aangeplant ging dood en hetzelfde lot onderging de zeeden. Na lang zoeken vonden de bosbouwers twee uitheemse boomsoorten die goed bestand bleken te zijn tegen de barre leefomstandigheden: de Oostenrijkse en Corsicaanse den. Botanisch zijn het geen dennen, maar pijnbomen, maar in het spraakgebruik heten ze zwarte dennen en die naam past hen perfect. Donkere, bijna zwarte, diep gegroefde stammen en kronen met donkergroene naalden: een karakteristiek beeld dat in de loop van die eeuw zo vertrouwd werd in de Schoorlse Duinen dat het lijkt of ze er altijd hebben gestaan. De zwarte dennen hebben van het onherbergzame stuifduin een liefelijke oase gemaakt die door de inwoners van de beide dorpen in het hart is gesloten. En terecht. Wie in het zwarte dennenwoud wandelt of fietst en alle zintuigen openzet geniet van de heerlijke harsgeur, van het ruisen van de wind in de kronen en van het karakteristieke beeld van de donkere bomen tegen de lichte achtergrond van het duin.

Tot ecologen van Staatsbosbeheer en de provincie Noord-Holland een paar jaar geleden op de onzalige gedachte kwamen dat het dennenbos moest verdwijnen om weer plaats te maken voor stuifzand. Dat ze daarmee een woestijn creëren waarop niemand, behalve zijzelf zit te wachten is van ondergeschikt belang. Maar er gebeurde iets dat ze niet verwacht hadden: de bewoners van de dorpen kwamen in opstand tegen de sloopplannen en zochten steun bij Provinciale Staten. Ik was een van de insprekers bij de hoorzitting waar voor- en tegenstanders van behoud van het naaldbos hun zegje mochten doen. Een beschamende vertoning. De argumenten van de bosslopers waren zo belachelijk, dat ik, als oud-Staatsbosbeheerder, naast ergernis over hun stupiditeit woede en plaatsvervangende schaamte voelde: hoe is het godsmogelijk dat lieden die beweren hart voor de natuur te hebben openlijk verkondigen dat de zwarte dennen in Schoorl met wortel en tak uitgeroeid moeten worden. De Statenleden zaten erbij alsof ze het een verloren middag vonden en de bosslopers kraaiden victorie. Uiteindelijk kwam er een onbevredigend compromis, waarmee niemand gediend is.

De hoorzitting kwam een halfjaar te vroeg. Na de moord op George Floyd laaide een wereldwijd protest op tegen het racisme dat aan die moord ten grondslag lag. Opeens is iedereen zich weer bewust van het onrecht van discriminatie. De parallel is onmiskenbaar. Ook in Schoorl protesteren mensen tegen de moord op geliefde zwarte wezens en in hun strijd tegen de zwarte dennenmoordenaars hebben ze nu een nieuwe, ijzersterke slogan: ‘Black lives matter!

 

Dennen


De kale vlakte na het slopen van het naaldbos. Op de achtergrond mocht nog een reepje bos blijven staan. Het mannetje in de rode jas is de schrijver van deze column.

 (foto: Lenny Vis)

Schoorlse dennen

TER INTRODUCTIE

Per 1 juni ben ik de nieuwe voorzitter van de Stichting ter behoud van het Schoorlse en Noord-Kennemerduingebied, kortweg Duinstichting. Voorheen actiegroep Schoorlse Bos moet Blijven. Het is een hele eer om de opvolger te zijn van voorzitter Jan Engelbregt die zoveel energie en kennis heeft gestopt in onze stichting en dat hopelijk nog lang blijft doen. Jan opereerde lange tijd als vicevoorzitter in de luwte van de eerste voorzitter Joke Volkers, onze eminente grande dame. Ik hoop hen enigszins te evenaren.
Een van de eerste dingen die ik bedacht als nieuwe voorzitter was om prominente politici afgewisseld door belangrijke actievoerders te vragen om maandelijks een gastcolumn te verzorgen. De eerste gastcolumnist voor de maand juni is oud-Tweede Kamerlid en oud-burgemeester van Naarden, Groningen en Zaltbommel Peter Rehwinkel, die recent nog in de Volkskrant een gedegen opiniestuk schreef over Suriname. Dat kan ik onderschrijven uit eigen ervaring, want ik ben er zeven keer geweest. De natuur daar kan ik u aanraden, ga op zee kijken naar de dolfijnen in de buurt van het zichzelf verhuizende eiland Braamspunt, naar de rode reigers bij Fort Amsterdam en het prachtige regenwoud in het binnenland, grenzend aan het Amazonegebied en breng ook een bezoek aan Joden Savanna met de graven van Portugese Joden, let op de parasolmieren op de voormalige leprozerie Groot Chatillon op de grond en de Braziliaanse bijen boven uw hoofd. Hier zorgen wij o.a. voor de duinhagedis en tal van andere dieren, maar vooral ook voor het behoud van meer dan 100.000 Corsicaanse dennen.

Ik wens u veel plezier bij het lezen van de column van onze nieuwe burgemeester van Bergen.

                                                                                   Kees de Bakker,

                                                                                   Voorzitter Duinstichting

Gastcolumn juni 2020: burgemeester Peter Rehwinkel (PvdA) 

Dennen

Verzot op het Schoorlse- en Noord-Kennemerduingebied! 

Wat had ik als pas benoemd burgemeester al graag meer in Schoorl en zijn duingebied willen zijn! Helaas maakte Corona het niet mogelijk er veel op uit te gaan. Ervoor in de plaats: eindeloos achter het beeldscherm. Wel was ik, juist om de meest kwetsbaren in deze tijd een hart onder de riem te steken, bij woonzorglocatie Hoog Duinen. Met geluidsversterking en telefoon moest ik de bewoners bereiken, naar binnengaan lukte niet. En gelukkig zijn we na een digitale periode ook met de gemeenteraad weer fysiek gaan vergaderen in De Blinkerd. Goed om te zien dat meteen duidelijk bestuurlijk verantwoordelijkheidsbesef werd getoond!
Zal ik het dan maar verklappen? Toen ik al wist dat mijn burgemeesterscarrière zich na Naarden, Groningen en Zaltbommel mogelijk in Bergen zou vervolgen, zijn we stiekem een keer wezen wandelen in de duinen en op het strand bij Hargen. Het was prachtig winters zomerweer, en het terras van het strandpaviljoen bleek al geopend. Niks was nog zeker, maar ik durfde mijn echtgenoot Michel al wel te trakteren op warme chocomel en hazelnootschuimgebak. Ik dacht terug aan alle mooie momenten, soms in een oneindig ver verleden, die we in de gemeente Bergen hadden gehad, op zoveel verschillende plekken. Wandelend over het strand van Bergen aan Zee naar Schoorl. Een terrasje pakken bij het Klimduin. Dinerend op een zonovergoten avond bij een oud-collega in Camperduin. Even uitwaaien op een stormachtige zondagmiddag langs de Noordzee.
Op dat terras van strandpaviljoen Hargen realiseerden we ons weer: wat zijn de duinen hier toch hoog, het strand breed, en dan is er tegenwoordig ook nog die unieke lagune.
We reden weer weg van de parkeerplaats, even langs het witte kerkje bij Groet, en durfden ook nog boodschappen te doen bij Jumbo in Schoorl. Ze zouden me toch niet herkennen, ik moest immers de fractievoorzitters nog gaan ontmoeten? Maar ik begon me die middag alleen maar meer op een burgemeesterschap van Bergen te verheugen!Het gaat er vast en zeker nu echt weer meer van komen, fietsen (nee, niet elektrisch!) in de Schoorlse duinen, wandelen door de dichte bossen en dan ook opnieuw hazelnootschuimgebak, omdat ik daadwerkelijk terug ging naar Noord-Holland, het burgemeesterschap van Bergen kwam er echt!
Normaal ben ik niet zo scheutig met het delen van privéfoto´s, maar vooruit: voor deze eerste gastcolumn verschaf ik het bewijs: deze burgemeester is zijn hele leven al verzot op het Schoorlse- en Noord-Kennemerduingebied!

Schoorl
Met echtgenoot Michel Zeegelaar op het strand van Hargen aan Zee (privéfoto)